Hợp âm là gì? Lý thuyết âm nhạc cơ bản về hợp âm

Hợp âm là gì? Lý thuyết âm nhạc cơ bản về hợp âm

5 (100%) 1 vote

Bạn đam mê âm nhạc và muốn trở thành một nhà viết nhạc. Bài viết sau đây sẽ giới thiệu tới các bạn kiến thức hợp âm là gì? Lý thuyết cơ bản về hợp âm trong âm nhạc.

Hợp âm là gì?

Định nghĩa hợp âm là gì?

hợp âm cơ bản

Hợp âm là một chuỗi âm thanh được tạo thành từ nhiều nốt nhạc vang lên cùng lúc theo một trật tự nhất định, bởi nếu không tuân theo quy luật thì mới chỉ là chồng âm. Hợp âm được xây dựng từ hai hay nhiều quãng 3.

Trong hợp âm, nốt nhạc dùng làm nền được gọi là nốt chủ âm. Các nốt khác được gọi theo tên của quãng mà chúng tạo thành với nốt chủ âm.

Trước hết cần tìm hiểu khái niệm về Gam. Mỗi gam có một hệ thống hợp âm của riêng nó gồm 7 hợp âm tức một gam gồm có 7 nốt nhạc.

Ví dụ Gam Son trưởng có 7 nốt Đồ Rê Mi Fa Sol La Si Đô. Khi một bài hát sử dụng gam Son trưởng thì chỉ sử dụng 7 nốt nhạc này ở những cao độ khác nhau (Son, Sòn, Són,…  trừ trường hợp thăng giáng bất thường).

Ký hiệu và cách đọc tên hợp âm

Âm nhạc quy ước có 3 hợp âm chính là hợp âm G, C, D. Để biết 1 gam có bao nhiêu hợp âm lấy 7 nốt nhạc và tạo thành tất cả những hợp-âm-ba

Trong lý thuyết âm nhạc quy ước, dùng chữ cái để ký hiệu các loại hợp âm trưởng.

Cụ thể, C là Do trưởng, D là Re trưởng, E là Mi trưởng, F là Fa trưởng, G là Sol trưởng, A là La trưởng, B là Si trưởng

Hợp âm thứ được ký hiệu bằng các chữ cái ký hiệu hợp âm trưởng + chữ cái “m” phía sau. Cm là Do thứ, Dm là Re thứ, Em là Mi thứ,Fm là Fa thứ, Gm là Sol thứ, Am là La thứ, Bm là Si thứ.

Hợp âm bảy được ký hiệu bằng chữ cái hợp âm trưởng và số 7. C7 là Do bảy, D7 là Re bảy, E7 là Mi bảy ,F7 là Fa bảy, G7 là Sol bảy, A7 là La bảy, B7 là Si bảy.

Từ những ký hiệu và cách viết trên ta có thể kết hợp chúng lại và gọi tên hợp âm:

Ví dụ: Bbm đọc là Si giáng thứ

Bb đọc là Si giáng trưởng

C#m đọc là Đô thăng thứ

Theo các nhà nghiên cứu âm nhạc trên thế giới, hợp âm được dùng nhiều trong nhạc Tây Phi hiện đại và nhạc cổ điển châu Âu. Một số vùng khác không có khái niệm hợp âm trong lý thuyết âm nhạc như thể loại âm nhạc truyền thống của các quốc gia khu vực Đông Nam Á.

Cấu tạo của hợp âm

cấu tạo hợp âm

Tạo hợp âm từ 2 hay nhiều quãng 3 chồng lên nhau

Hợp âm trưởng

Tạo hợp âm trưởng theo cách này gồm có nốt gốc + nốt ở quãng 3 trưởng + nốt ở quãng 5 (quãng 5 đúng).

Nếu tính theo cung, hợp âm trưởng = nốt gốc + nốt gốc thêm 2 cung + nốt gốc thêm 3,5 cung.

Ví dụ C trưởng: các nốt sẽ là C E G

Hợp âm thứ

Theo cách tạo chồng âm, hợp âm thứ = nốt gốc + nốt ở quãng 3 thứ + nốt ở quãng 5 (quãng 5 đúng).

Tính theo cung thì hợp âm thứ = nốt gốc + nốt gốc thêm 1,5 cung + nốt gốc thêm 3,5 cung.

Ví dụ C thứ được ký hiệu Cm gồm các nốt sẽ là C Eb G

Tạo hợp âm từ các bậc 1, 3 và 5 của thang âm

Hợp âm giảm hay Dim

Cấu tạo hợp âm giảm hay Dim chính nốt gốc cộng với nốt ở quãng 3 thứ và nốt quãng 5 giảm. Hợp âm dim được tạo ra khi từ hợp âm thứ đứng đầu dịch lên 1 cung.

Tính theo cung hợp âm giảm hay dim được tạo nên từ nốt gốc cộng với nốt gốc thêm 1,5 cung và nốt gốc thêm 3 cung

Ví dụ C giảm ký hiệu là Cdim thì các nốt sẽ là: C Eb Gb

Các hợp âm tăng hay AUG

Hợp âm tăng hay AUG có cấu tạo từ nốt gốc + nốt ở quãng 3 trưởng + nốt ở quãng 5 tăng

Nếu tính theo cung hợp âm này gồm nốt gốc + nốt gốc thêm 2 cung và nốt gốc thêm 4 cung

Ví dụ C tăng ký hiệu là Caug thì các nốt sẽ là: C E G#

Các hợp âm treo

Định nghĩa: Hợp âm treo (hay còn được gọi là sus) chính là hợp âm bị thay đổi nốt ở quãng 3 thành nốt ở quãng 4 hoặc quãng 2.

Khi hợp âm treo thay đổi sang nốt ở quãng 2 có ký hiệu sus2 thì được cấu tạo bởi nốt gốc + nốt ở quãng quãng 2 trưởng + nốt ở quãng 5 đúng

Tính theo cung hợp âm treo gồm: nốt gốc + nốt gốc thêm 1 cung + nốt gốc thêm 3,5 cung

Ví dụ hợp âm treo thay đổi sang nốt ở quãng 2 ký hiệu là Csus2 gồm các nốt là C D G

Khi hợp âm treo thay đổi sang nốt ở quãng 4 có ký hiệu sus4 thì cấu tạo gồm: nốt gốc + nốt ở quãng 4 đúng + nốt ở quãng 5 đúng

Tính theo cung hợp âm treo thay đổi sang nốt ở quãng 4 cấu tạo gồm: Nốt gốc + nốt gốc thêm 2,5 cung + nốt gốc thêm 3,5 cung

Ví dụ Csus4 gồm các nốt là C F G

Các bộ hợp âm cơ bản

Trong 1 bộ hợp âm cơ bản ta thường sẽ có 7 hợp âm.

& hợp âm này gồm: 3 hợp âm thứ + 3 hợp âm trưởng + 1 hợp âm dim .

Quy tắc hợp âm Song Song

Quy tắc hợp âm song song tức là trong bộ hợp âm có 1 hợp âm thứ song song với 1 hợp âm trưởng. Cách tính hợp âm này là từ hợp âm thứ có sẵn tiến lên 1,5 cung ta sẽ có hợp âm trưởng song song với hợp âm thứ đó.

Quy ước cách tính hợp âm song song:

Hợp âm thứ hoặc trưởng đứng đầu sẽ là bậc 1 và 2 hợp âm còn lại sẽ là bậc 4 và 5 của nó

Bậc 1 >> bậc 4 cách nhau 2,5 cung

Bậc 4 >> bậc 5 cách nhau 1 cung.

Khi ta đã biết 2 hợp âm thứ và trưởng song song đứng đầu, quy tắc này cho phép ta tính được 2 hợp âm thứ hoặc hợp âm trưởng còn lại.

VD: Tính bộ hợp âm của Am // C. Dựa vào hợp âm thứ đứng đầu là Am, tính 2 hợp âm thứ còn lại.

Cu thể, Theo quy ước nốt nhạc trong GAM, tính A là bậc 1 do đó bậc 4 và 5 tiếp theo là D và E.

Đến đây tiếp tục xét A bậc 1 và D bậc 4 đã thoả mãn yêu cầu cách nhau 2,5 cung chưa.

Nếu bậc 1 lớn hơn bậc 4 và mới cách nhau 2 cung thì bậc 4 phải thăng lên nửa cung

Nếu bậc 1 lớn hơn bậc 4 đủ 2,5 cung thì giữ nguyên bậc 4

Nếu bậc 1 lớn hơn bậc 4 cách nhau là 3 cung thì giáng bậc 4 xuống nửa cung

Như vậy ở đây ta thấy hợp âm A cách hợp âm D (hợp âm A bậc 1 lớn hơn hợp âm D bậc 4)) đủ 2, 5 cung.

Mặt khác, hợp âm D (bậc 4) lớn hơn hợp âm E (bậc 5) vừa đủ 1 cung. Do đó hợp âm D và E không cần thăng (#).

Trên đây là tổng hợp những kiến thức hợp âm là gì. Lý thuyết cơ bản về hợp âm. Hy vọng bài viết hữu ích với những ai có nhu cầu tìm hiểu kiến thức âm nhạc.

Tin liên quan

>>Kiến thức cơ bản về nhạc cổ điển thế giới và Việt Nam

 

 

avolution.com.vn