BOT là gì? Hiện trạng thu phí đường bộ hiện nay có gì bất cập?

BOT là gì? Hiện trạng thu phí đường bộ hiện nay có gì bất cập?

Rate this post

Trong thời gian vừa qua, có rất nhiều vấn đề liên quan tới việc thu phí đường bộ nổi cộm lên. Trong số đó thì việc người dân phản đối sự xuất hiện trạm thu phí ở một số điểm nhất định như BOT Cai Lậy đã khiến cho không ít người đưa ra câu hỏi tò mò BOT là gì? Vì sao phải xây dựng chúng cũng như nhiều vấn đề liên quan khác. Bài viết trên website http://avolution.com.vn ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu vấn đề này để có được lời giải đáp thích đáng nhất.

BOT là gì?

Trong hoạt động giao thông, chúng ta rất thường xuyên nghe đến khái niệm BOT. Vậy BOT là gì? Thực tế, đây là từ ngữ viết tắt của cụm từ Build – Operate – Transfe trong tiếng Anh và nó có nghĩa là hợp đồng xây dựng, kinh doanh và chuyển giao trong kinh tế bằng Tiếng Việt. Bản hợp đồng này có giá trị pháp lý rất cao và cần được tuân thủ nghiêm ngặt, nó sẽ được ký kết trong việc xây dựng cơ cấu hạ tầng giữa chủ đầu tư xây dựng và cơ quan nhà nước theo Khoản 3, Điều 3, Nghị định về Đầu tư theo hình thức Đối tác Công tư Hợp đồng. Dựa trên cơ sở đó, sau khi nhà đầu tư tiến hành xây dựng cơ sở hạ tầng thì họ có quyền được phép kinh doanh trên cơ sở hạ tầng đó ở một khoảng thời gian nhất định và chuyển giao nó cho các cơ quan của nhà nước, có thẩm quyền trong việc quản lý hệ thống cơ sở mới xây dựng.

bot là gì

 

Ở nước ta hiện nay thì hình thức đầu tư vào cho các công trình giao thông ở nước ta rất lớn mạnh, đặc biệt là theo dạng BOT. Với một quốc gia đang trên con đường xây dựng phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì việc làm này thực sự rất phù hợp, có ảnh hưởng tích cược tới sự phát triển kinh tế đất nước. Cũng vì nguồn lợi nhuận khổng lồ từ việc xây dựng BOT mà trong khoảng 5 năm trở lại đây, hình thức này càng được nhân rộng. Có hàng trăm hợp đồng BOT được ký kết và tiến hành xây dựng, thu lợi nhuận.

Chúng ta cần hiểu một cách đơn giản nhất, đó là BOT được xây dựng dựa trên cơ sở hợp đồng xây dựng – kinh doanh – chuyển giao giữa chủ đầu tư xây dựng ký kết với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong công việc này. Trước khi chuyển giao công trình đã hoàn thiện cho nhà nước thì chủ đầu tư được phép tổ chức kinh doanh trên chính hệ thống cơ sở hạ tầng này. Đương nhiên,  việc làm đó chỉ diễn ra trong một thời hạn nhất định và khi hết thời hạn đó thì cần chuyển giao lại cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý.

Trạm thu phí BOT là gì?

Từ khái niệm BOT sẽ có thêm một khái niệm trạm thu phí BOT, đây không chỉ là định nghĩa nhiều người muốn hiểu rõ mà nó còn là từ được nhắc đến trong rất nhiều bất cập hay vấn đề nooit cộm của người dân. Ví dụ như nhà nước và một chủ đầu tư xây dựng ký kết với nhau một bản hợp đồng xây dựng dự án giao thông BOT. Số tiền bỏ ra để xây dựng đó là tiền của chủ đầu tư, và sau khi hoàn thành họ cần thu hồi vốn của họ bằng cách xây dựng một trạm thu phí đối với người lưu thông trên hệ thống giao thông đó. Và điểm thu tiền đó chính là trạm thu phí BOT. Tùy vào từng cơ sở hạ tầng, phương tiện giao thông mà chủ đầu tư sẽ đưa ra mức tiền thu phí phù hợp.

bot là gì

Hiểu một cách đơn giản hơn thì trạm thu phí BOT là điểm, là chốt mà các phương tiện trong diện phải nộp phí khi đi qua phải nộp tiền cho chủ đầu tư xây dựng, và trạm này phải nằm trên hệ thống BOT mà chính chủ đầu tư đó đã bỏ tiền ra để xây nên. Chỉ phương tiện lưu thông trên tuyến đường đó mới cần nộp phí mà thôi. Hiện nay, nhà nước sẽ quy định và có sự điều chỉnh mức phí sao cho phù hợp với từng dự án, từng thời điểm, loại phương tiện nhất định.

Đối tượng nào sẽ phải nộp tiền khi đi qua các trạm thu phí BOT?

Như đã nói ở trên, mức phí BOT sẽ do nhà nước quy định tùy từng đối tượng, tuyến đường và thời điểm. Vì thế sẽ có những đối tượng cần nộp phí, có đội tượng được miễn phí. Dưới đây là một số đối tượng phải thực hiện trách nhiệm nộp tiền cho các trạm thu phí BOT khi lưu thống qua tuyến đường mà trạm đó tồn tại.

  • Các loại phương tiện giao thông cần nộp phí là phương tiện cơ giới đường bộ, sẽ bao gồm tất cả những loại: sơ mi rơ moóc được kéo bởi ô tô, rơ moóc, xe máy, ô tô, xe mô tô hai bánh, xe gắn máy, mô tô ba bánh.
  • Các loại ô tô thuộc điều trên ( Tức là ô tô chịu phí đường bộ) sẽ không phải nộp phí khi thược diện: Ô tô bị hỏng hóc và cần sửa chữa trong vòng 30 ngày trở lên, xe bị tịch thu, xe bị hư hỏng, hủy hoại do tai nạn hoặc thiên tai.
  • Trong trường hợp những ô tô được miến phí đường bộ theo điều 2 mà đã nộp tiền phí thì sẽ được hoàn trả lại số tiền đã nộp theo đúng quy định ( Đối với xe không thể tái sử dụng được nữa), còn đối với xe vẫn có thể tiếp tực sử dụng như xe bị hư hỏng cần sửa chữa thì có thể sẽ trừ vào tiền phí cho đợt tiếp theo.
  • Đối với các loại xe ô tô của công an, lực lượng quốc phòng và xe nước ngoài tạm lưu hành ở Việt Nam thì không được áp dụng khoản 2 như trên.

Cái được và mất khi lập trạm thu phí BOT

Chắc chắn khi chúng ta lập ra các trạm thu phí BOT sẽ dẫn tới khá nhiều ảnh hưởng. Nó là những ảnh hưởng tích cực nhưng cũng kéo theo không ít tác động tiêu cực. Bởi vậy, nhà nước khi ký kết hợp đồng với các chủ đầu tư tiến hành thực hiện các dự án giao thông cần nghiên cứu kỹ lưỡng, cân nhắc cẩn trọng.

Xây dựng BOT mang đến nhiều lợi ích

Cái được ở đây là đất nước chúng ta đang trên con đường phát triên rtheo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa  nên việc đầu tư và triển khia các hệ thống giao thông là điều vô cùng cần thiết. Điều này không chỉ giúp ổn định nền kinh tế vi mô, phát triển kinh tế xã hội mà còn giảm đi tình trạng áp lực về nợ công, hệ thống giao thông tốt thì chắc chắn nền sản xuất, công cuộc giao lưu hàng hóa cũng đi lên. Chưa nói đến việc hướng tới mục tiêu xây dựng nghành công nghiệp không khói – du lịch cũng trở nên thuận lợi hơn.

Đất nước chúng ta gặp rất nhiều khó khăn vì giao thông chưa đảm bảo nên dẫn tới tình trạng ùn tắc ngoài đường, tai nạn thường xuyên xảy ra, ảnh hưởng rất nhiều tới các hoạt động khác của con người và cả xã hội. Bởi thế việc hoàn thành các dự án cầu đường là vô cùng cấp bách. Trong khi đó ngân sách nhà nước lại khá hạn chế, vì vậy việc nhờ tới các chủ đầu tư là giải pháp tốt để tránh sự khủng hoảng lớn đối với kinh tế nước nhà. Đương nhiên, ký kết với các chủ đầu tư thì chúng ta phải đồng ý để họ kinh doanh trên hệ thống dự án đó bằng việc thu phí đối với người có phương tiện giao thông lưu hành trên tuyến đường đã xây dựng.

Những hạn chế trong việc xây dựng trạm thu phí BOT

bất cập trong làm bot

Tuy nhiên, ngoài những lợi ích thiết thực của việc xây BOT thì còn có khá nhiều vấn đề mà nhà nước cần tìm ra cách giải quyết. Đó là những vấn đề bất cạp mà nhân dân không thực sự ủng hộ, thậm chí họ còn phản đối bằng làn sóng vô cùng dữ dội, điển hình như vụ phản đối trạm thu phí BOT Cai Lậy hồi giữa năm. Việc tiến hành cải tạo, sửa chữa các tuyến đường đã có và đặt trạm thu phí đã khiến cho nhân dân phản ứng rất mạnh. Có không ít sự kiện người dân biểu tình, phản đối hành động này và gây ra cái nhìn thiếu mỹ quan cho đất nước, ảnh hưởng tới giao thông cũng như cuộc sống hàng ngày của mọi người.

Cũng không thể phủ nhận rằng một số công trình khi xây dựng chất lượng rất kém. Tuyến đường chưa hoạt động được bao lâu nhưng đã sụt lở, bong vỡ, vết xe hằn lên, trũng xuống gây ảnh hưởng rất nhiều tới an toàn khi cho phương tiện giao thông đi trên tuyến đường đó. Người dân cảm thấy rất bất mãn khi mà chất lượng công trình kém nhưng lại phải chịu mức phí rất cao.

Đặc biệt, vấn đề đặt trạm thu phí cũng là vấn đề nhức nhối mà đất nước chúng ta đang gặp phải. nhiều trạm thu phí xây dựng nhưng không đảm bảo mật độ giữa các trạm, đồng thời vị trí đặt trạm cũng không hợp lý nên dân chúng cảm thấy bất công và thiệt thòi. Vì thế có rất nhiều nơi họ đã phản đối hành động này. Ví dự đơn giản, trong tổng số 88 trạm thu phí thì có 70 trạm trên các tuyến quốc lộ thì có 10 trạm đạt khoảng cách 60 đến 70 km. Còn dưới 60km thì có tới 20 trạm và ngoài dự án BOT thì có tận 3 trạm thu phí được xây dựng lên một cách vô cùng vô lý. Trước sự phản ánh và chống đối quyết liệt của người dân thì nhà nước đã tiên shanhf xử lý được 6/74 trạm bất cập.

Đối diện với tình trạng này đồi hởi nhà nước cần phải có sự tính toán kỹ lưỡng hơn khi thực hiện các dự án BOT cũng như việc quản lý trạm thu phí sao cho phù hợp, đảm bảo lợi ích tốt nhất cho nhân dân. Về chất lượng các công trình giao thông cần có sự kiểm soát gắt gao hơn. Không thể để tình trạng người dân phải trả tiền cho một hệ thống đường xá không chỉ xấu mà còn không đảm bảo an toàn như là sụt lún, ổ gà, mặt đường không bằng phẳng gây ra nguy cơ tai nạn rất cao. Tương tự như vậy, khoảng cách đặt trạm thu phí BOT cũng phải phù hợp, tuân thủ đúng quy định. Lợi ích của nhân dân là lợi ích cao nhất vì thế không nên dùng lý do xây dựng BOT để kinh doanh, kiếm lơi nhuận cho bản thân.

Kết luận

Trên đây chúng tôi đã trình bày khá rõ ràng và đầy đủ về khái niệm BOT là gì cũng như những đối tượng phải nộp lệ phí cho trạm thu phí BOT. Vai trò tích cực của việc xây dựng BOT là không thể phủ nhận nhưng cũng không được che dấu đi các hạn chế, tiêu cực. Từ đó tìm ra giải pháp tốt nhất cho hoạt động này đúng với ý nghĩa là nâng cao đời sống nhân dân, phát triển đất nước theo hướng hiện đại, công nghiệp.

avolution.com.vn – Định Nghĩa